هومیان

مفرغ لرستان

مفرغ های لرستان در موزه لور فرانسه

مفرغ آلیاژی است از مس و قلع که با آن ابزارهای مختلف و مجسمه تهیه می‌کنند. مفرغ قدیمی ترین آلیاژی است که بشر آن راشناخته و تهیه کرده‌است، زیرا در معادن مس معمولاً فلز مس بطور طبیعی با قلع بصورت یک آلیاژ طبیعی وجود دارد از این رو معمولاً نخستین ابزارهای مصنوعی فلزی که در قدیم توسط بشر ساخته شده غالباً از مفرغ است.

عصر مفرغ

عصر مفرغ دومين قسمت از عصر فلزات است که پس از دوره مس در تقسيم بندی زمين شناسی قرار می گيرد. اين تقسيم بندي به این جهت است که مصنوعات فلزی اين دوره از زندگی بشر بيشتر ترکيبی از مس و قلع است بطوری که کاوشهای ديرين شناسی نشان داده ساکنان ايران از پنج هزار سال قبل از ميلاد مسيح نيز آلياژ مفرغ را می شناخته اند و از آن برای ساختن مصنوعات فلزی خود استفاده می کرده اند و مصنوعات مفرغی نيز که در ساير نقاط دنيا ضمن حفاری ها به دست آمده قديمی تر از اين تاريخ نيست. بنابراين می توانيم شروع دوره مفرغ را از پنج هزار سال قبل از ميلاد مسيح که شروع دوره آهن است بدانيم.همان طور که گفته شد مفرغ تركیبی است از مس و روی به رنگ های مختلف سرخ ، سرخ كم رنگ و نارنجی ، که زودتر از مس ذوب می شود و در مجسمه سازی و ساختن ادوات ديگر مورد استفاده قرار می گيرد.

مفرغ‌های لرستان

یکی از مناطق شاخص ایران در زمینه صنعت مفرغ، ناحیه لرستان است. لرستان در مرکز نوار غربی ایران و از مجموعه دره‌های تنگ و باریک و کوههای مرتفع تشکیل شده‌است. شواهد موجود اشاره به فلزکاری لرستان از هزاره چهارم پیش از میلاد دارد.مجموعه اشیای فلزی منسوب به لرستان از نیمه قرن گذشته توسط محققین و پژوهشگران مختلف بسیار مورد توجه قرار گرفته و زینت بخش اکثر موزه‌های بزرگ جهان می‌باشد.پژوهشگران، هنر مفرغ‌کاری لرستان را نتیجه کارهای ساده‌ای می‌دانند که بیان‌کننده چندین قرن انقلاب مادی ملتی کشاورز و جنگجو است. این هنر در هزاره چهارم قبل از میلاد به اوج خود رسید. اهمیت هنر مفرغ کاری لرستان، انتقال هنر و سنن اجدادی، انتقال مفاهیم و موضوعات مشترک مذهبی و بیان قانون‌مندی‌هایی است که برای همه اقوام سوارکار، جنگاور و کشاورز دنیای قدیم، به نحوی تحسین‌انگیز، دل‌نشین، پسندیده و ستودنی بوده‌است. اشیاء، وسایل و ابزار به جا مانده از هنرمندان خردمند زاگرس، بسیار و بی‌شمار است که از آنها می‌توان به جنگ‌افزارها شامل خنجر، شمشیر، گرز و ... ساز و برگ سوارکاری، وسایل زینتی و انواع ظروف و وسایل پذیرایی مخصوص اشاره کرد.